26-01-12

De MUZE van Meuzegem , JF Stallaert Deel 2

Intussen is Jan-Frans op jonge leeftijd gehuwd met Catharina de Witte uit Meldert en krijgen ze tussen 1773 en 1784 zeven kinderen, waarvan Henricus , die de stiel voortzet en het nageslacht nog beroemde Stallaerts bezorgt : de kunstschilder Karel en de filoloog Karel-Frans.

Deze laatste verzamelde de gedichten van zijn grootvader : " Kerstliederen, Nieuwjaarsliederen, Driekoningenliederen, en liedjes ter opwekking der vroolijkheid, drinkliederen, veld- en minneliederen."

1780-1795 "Driekoningenlied"

driekoningen.JPGHoort, Sion, wat ik heb vernomen      Van een ‘s hemels bode, die my heeft verklaert,

Dat onsen Saligmaeker is gekomen      Uyt een suyver maegd, die hem heeft gebaerd.

Dus en weest niet meer beswaerd;      Gaet met vreugd nae Bethleem waerd,

Met u stemmen klaer      Singt den jongen Koning lof in ‘t nieuwe jaer.

.......

Tot Bethleem moeten wy hem gaen soeken,      In Davids stad, zoo ons den Engel zeyd’ ,

Gewonden in arme leyne doecken,      In een houte kribbeken is hy geleyd.

Aenziet syn ootmoedigheyd       En syn hooge Majesteyt,

En aenbid hem daer,       Singt den jongen Koning lof in ‘t nieuwe jaer.

.........

Laet ons hem gaen soeken sonder flouwen      Ende sien waer onsen jongen Koning woont,

Laet ons ook devotelyk aenschouwen       Met wat kroon syn moeder hem heeft gekroond.

Oodmoedigheyd sy hem bethoond,        Ziet hoe gy u hier vertoond,

Gy hooveerdige schaer,               Singt den jongen Koning lof in ‘t nieuwe jaer.

...........

Gy, hemels Sion, door dese dingen      Weest in den Heere verbleyd met groote vreugd,

Wilt nu eenen schoonen lofzang singen        Voor uwen Koning, die u soo heeft verheugd;

Want gy hem wel loven meugd,        Voor syn gratie ende deugd,

Ook syn liefd aen elk kenbaer,         Singt den jongen Koning lof in ‘t nieuwe jaer.

1780-1795 "Mei-Liedeken op de stemme van : Je ne suis qu’une bergère "

herderinnetje 2.JPGWeest gegroet, myn herderinne,       Troost en vreugd van myn jong hert,

Ik u boven al beminne,         Weest den troost in myne smert ;

Laet my weyden uwe schapen,        In dees groene klaverwei, 

Laet ons saemen vreugden raepen,      Met dees aengenamen Mey 

1780 - 1795 "nieuw Minnelied op de stemme van : Pauvre Jacques "

clarinde 2.jpgSchoon Clarinde, die myn hert ontrust,      En lyden doet vreede pynen,

Wanneer sal, naer myn wensch en lust,      Den blyden dag der trouw verschynen !

Noyt vind ik rust, by daegen nog by nagten,       Als ik ben ver van myn vriendin,

Myn ziele treurt, myn hert is vol van klagten       Ach, wat moet ik lyden om die ik min !

1780-1795 "Lied tot vermaek en Lof der Musikanten van Merchten, op de stemme van : Tantum ergo "

UIT DE LOFSPRAAK DER MUZIEK

Ovidi, die Parnassus’ hemelryk verheft,     Geeft g’lorie aen ‘t musiek, dat alles overtreft;

Merchtensche compagnie, keert weer tot u beginnen,       Van het soet musikael, wilt dese konst beminnen,

bacchus 1.jpgLegt een vast fondament in liefde met malkaer,      Dan sal de compagnie nog dueren menig jaer ;

Dan sal men ondereen nog vele vreugd genieten       En met Bacchustraen ons drooge keel begieten.

‘t Geheugd u ende my, hoe dat het voortyts gonck      En in wat soet vermaek men bier en wynen dronck ;

Het waere my te lang dit alles op te halen,       Waer dat men schonck den wijn in steden, ruyme zalen,

In dorpen groot of kluyn, by daegen of by nagt.      ‘tMusiek brengt ‘t grootst vermaek aen die de konst betragt.

TOT LOF DER MUZIKANTEN.

Confraters, wat soet vermaecken     Is’t als wy syn saem vergaerd !

Wie kent aengenaemer saeken        Hier op dese ronde aerd ?

Als men hoort de instrumenten        In accoord op maete slaen,

En daerby vrolyke venten :      Geen plaisir en heeft daer aen.

muzikanten 2.JPGLaet ons saemen accorderen       In liefde en minsaemheid,

Ende nergens in generen,       Het musiek swygt voor gen tyd.

Neemt fluyten en clarinetten,       Violen, octaef daer by,

Walthorens, Basson, wilt letten,     Op de maet maekt melody.

Wilt, vrienden, hier vrolyk wesen,        Met dies aengenaeme feest,

‘t Plaisir kan de pyn genesen      En verkwikken onsen geest.

Laet nu alle droefheid vaeren,        Maekt plaisir in eer en deugd,

Opdat wy nog vele jaeren         Hier genieten dese vreugd.  

Schenckt de glasen vol in ‘t ronde,        Bacchus traen die smaeckt seer soet,

Drinkt se uyt tot op den gronde,        ‘t Sal u maeken wel gemoed.

‘t Is het musikanten leven           Altyd drinken buykxken vol;   

Die komt voor den drank te beven,         Mag niet leeren mi, fa, sol.

1780-1795 "Liedeken op de aengenaeme groenigheyd van velden, weyden en bosschen, op de stemme van Lest kwam Cupido my ontwekken"

cupido-t11218.jpgO woud, waer ik met myne schaepen      Soo dikwyls vind myn herten lust:

Woud, waer de herders vreugd in raepen,       Woud, daer men is soo seer gerust;

Woud, ‘t welk den staet oft hooge prachten,       Oft haet, oft nyd, niet en wild agten,

Gy syt de moeder van de rust.      Wat baet scepter aen de vorsten

Sonder olyftakken verciert ?       Naer staet, naer pracht, sy altyd dorsten,

celadon 2.jpgHoe groter ryk, hoe meer verdriet :      In ‘t woud hoort men Thyrsis spelen

En Celadon een deuntje kwelen,        Daer ‘t pluymgevogelt tiereliert.  

Nu, sing eens dan, myn beminde,       Singt hy, ik speel de moesel fluyt ;

Den echo laet door vreugd hem vinden,     En bootst ons naer met soet geluyd ;

Wy vinden lust  in soete lusten,                 Geen hofsche tong komt ons ontrusten

Ons rust vry groote rust beduyd.        

In plaets van most of soete wynen          Met kruyt en suyker ondermengt,       

Drinken wy ‘t voedsel der fontynen,      ‘t Welk ons geen hooft of herssens krengt ;

Hun huys vol goude leir of laken,         Wy, ons met groen gewas vermaken, 

‘t Geen de natuer te voorschyn brengt.        Leeft woud, ‘t welk weerdig is gepresen,       

Leeft woud, leeft, moeder van de jeugd,      Leeft lang, en die daer inne wesen,

Leeft , leeft, o vreugd                                 - lof van de deugd,     

Leeft, woud, vervremt van hooge staeten,       Leeft, woud, ‘t welk ik noyt sal verlaeten,      

Want gy alleen syt myne vreugd.    

1808 gedicht voor pachter van Overstraeten "Testament van het verken"

voorafgegaan van deze tekst : Op heden den dryentwintigsten december 1808, hebbe ik, vet gemest varken, gezond van lighaeme, gaende ende staende, myn verstand en memorie over alles magtig ende volkomentlyk gebruykende, gelyk dit aen mynen Meester ende Meesteres klaerlyk bleke, overdenkende de sekerheyd des doods ende de onsekerheyd van de ure der selve; daeromme, niet wenschende uyt dese weireld te scheyden sonder alvooren gedisponeert te hebben van myn vet gemest corpus, dit myn testament gemaeckt, uyt eygen, vryen, liberen wille, ongedwongen van iemanden, revocerende, casserende, dood ende te niet doende alle voorgaende testamenten, codicillen ende alle andere instrumenten smaek hebbende van uytersten wille voor date deser eenigsints gemaeckt, ende sal dit alleen worden achtervolgt ende syn effect sorteren. Volgens de schikkingen dezes testaments waren de pachter en de pachteresse algemeene erfgenamen, op last van de volgende legaten : aan den pastoor, den kop, aan den onderpastoor, het hert en eene ribbe, aan den doctoor, de tong, aan Afschrick, het recht oor, aan zijne vrouw, eene pens, aan Briers en zijne vrouw, twee nieren, met de licht, aan kerckhoven en zijne vrouw ........ 

varken.JPG........ twee lieve menschen       Die quaemen tyd aen tyd naer myne dood te wenschen,

Twee pinten lever crans,       En voor ‘t lest aen Papa Stallaert, de maeg,

Den smal est, blaes en steert, de vetpens en den kraeg.

.....

‘k Heb ‘t u al gelaeten, ‘      k wensch, dat het u baeten mag,

En dat hy nog van ooms en nigten erft :    ‘t En gebeurt dagelyckx niet, dat er een vet verken sterft.  

1809 tractement bij van Overstraeten, JF vrolijkte het feest op met een "klagt-lied"   "het schaep wordt ter dood geleyd ende spreekt aldus tot syne Meesteresse met de stemme van : Pauvre Jacques, quand je suis pres de toi : (Lisabeth is de 14-jarige dochter van de pachter)

Ach, myn Meesteresse, wat gaet u dus aen,    Dat ge myn soet leven gaet verkorten ?

Ik, die in ‘t minst u noyt en heb misdaen,       Wilt gy het jeugdig bloed doen storten ?

schaap.jpgIk was verblyd als Lisabeth my leyde       Naer het geklavert’ of groene wey,

Waer ‘k my verlustigde aen haer zyde,        Onder ‘t gespel van d’herders melody.

Wy waeren saem in de wellustigheden       Van ‘t groene woud, onder ‘t vogelgezang,

Sy streelde my door zang en soete reden,      ‘k Huppelde en sprong somwylen uren lang.

Sy bragt my t’huys en leyde my te ruste,        En sloot de deur tot myne sekerheid,

Ik twyfel nog of sy my niet en kuste,          Sy had de grootste sorg voor myn onnooselheid.

Ik toonde haer al myne minsaemheden,          Ik toonde haer al myb getrouwigheid,

Ik toonde haer al myn eenvoudigheden,        Maer, ach! ‘T onnoosel schaep word nu ter dood geleyd. 

Waarop de Meesteres (antwoordde met zang en met vol geduld en troost tot het stervende schaap) op de stemme van : Locht op mijn lief Cathrientje

Ag, soete schaep, het doet my pyn,      Dat gy nu moet gaen sterven,

En Liesbeth sal ook droef syn,        Dat s’u nu moet gaen derven ;  

Maer, hoe het gaet of niet,        In alles leyd verdriet,

Wy moeten ook eens sterven ;        Daerom steld u gerust ter dood,

G’en sult toch niet bederven,       Want ik de vrinden heb genood.

Die sullen maendag sonder fout,        Hier op u uytvaert wesen,

Tot eten van ‘t gebraed en bout        ‘k Wed, gy sult syn gepresen,

Dat g’u hebt wel getoeft,        En vet syt soo ‘t behoeft,

Het is een deftig leven        Als men naer daed nog lof behaelt

Wilt voor geen sterven beven,       G’hebt noyt in deugd gefaelt.

Wederantwoord van het schaep :

Wel, als t soo is, Meesteresse soet;      Soo wil ik van hier scheyden ;

Trekt af myn leste druppel bloed,       ‘k En vrees geen dood nog lyden.

Stelt my u vrinden voor,        Ook alle die op ‘t spoor,

Hier aen de taefel komen ;       U vrinden syn de myn, vrindin

Dat’t hun mag wel bekomen,           ‘t Vet druppen van de kin 

Meesteresse singt aldus tot haere vrinden :  

Couragie, vrinden, mits het schaep       Stirf met soo goeden wille, 

Tot uwen lust valt niet in slaep,       Wilt hier geen tyd verspillen ;

Eet van den vette bout,       Daer ligt nog een in ‘t sout,

Couragie, lieve vrinden,         Myn hert ook op de tafel staet, 

Beneffens myn beminden ;       De vrindschap best versaed.  

21:24 Gepost door email : willempy@skynet.be | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.