04-08-12

Het "HOF TE MOSENGHEM "

Opzoeking : Marc Gillisjans           Bewerking : Willem de Ridder

Waarschijnlijk was deze hoeve de eerste nederzetting van de Frankische Germaan Muso, gelegen op een "mansus integer" van 12 bunders of 16 hectare land.

IMG_1374.jpg

 

Reeds in 1226 wordt dit hof vernoemd als eigendom" Henricus de villa Impinus ".  Henricus van Mösenghen uit het Huis van Impinus van Mösenghem.  Het domein werd in 1294 verkocht door Walterus de Mösenghem aan de Commanderij van Pitsenburgh.   Nadien werd dit hof een laathof binnen het Leenhof van Pitsenburg te Meuzegem, en fungeerde het als zetel voor het beheer van alle streekgoederen van de Commanderij. 

De cijnsregisters (1365 -1470) van het klooster van Groot-Bijgaarden vermelden " ..... te moseghem achter der heeren hof van pitsemborch geleghen over de beke…. "

 

 

 

Hof te Meuzegem.JPG

Op 6 oktober 1457 wordt de hoeve in pacht gegeven aan Willem van der Beken. " ....... 52 buenre winnent lant... " (lees 69 hectare akkerland) " ...... zes buenre beempden ende mit negen ende eenen halven buenren eeussels .... " voor 200 viertelen rogge, 16 viertelen tarwe en 4 viertelen erwten, maat van Mechelen.     " ...... viere goeden hamelen metter wollen ......."    

De pachter moet de grachten en het Pitsemburgbos onderhouden , evenals de hoeve en de stallingen en de daken, behalve het grote timmerwerk.   Hij zal ook instaan voor hand- en spandiensten met 2 wagens en paarden tot Mechelen of Brussel, de straat proper houden , de beken ruimen en brandgevaar voorkomen . 

Dan maken we een sprong naar 1559. Het hof wordt gepacht door Cornelis van der straeten. "..... de heeren van pitsemborch van huere huyse ende hove te muesegem gelegen daer cornelis sone cornelis van der straeten inne woent…

Rond 1570 moet de hoeve verpacht zijn aan Joannes van Ruysevelt.  Zo meldt Stephanus van Herbosch , Meyer van Merchtem en griffier van het Leenhof van Meuzegem " ...... Jan Ruycevelt toentertyt pachter vanden hoeve van Pitssenborch tot muesseghem ....… "  

 

NB306NiclTheeus1630.jpgVermoedelijk vanaf 1617 tot aan de Franse Revolutie zwaaien de familie Theeus en aangetrouwden de plak op het Hof. 

We beginnen met Nicolaes Theeus ( °cc1587 +Wolvertem 20.04.1658) die gehuwd was met Anna van der Linden (°cc 1592 +Wolvertem 21.05.1669)

Dan kwam Joannes Theeus ( 1620-1669 ), gehuwd in Machelen in 1648 met Petronella de Clerck welke na Jan’s vroegtijdig overlijden van de pest in 1669 hertrouwde met Norbertus Aelbrechts.

In het maenboeck der parochie Wolvertem vinden we hem ingeschreven met vier knechten, twee meiden, 7 paarden, 1 veulen, 14 koeien, 4 runderen, 3 kalveren, 15 varkens en 65 schapen. Hij is de hoogst getaxeerde pachter van Meuzegem.   In 1702 heeft hij nog 1 knecht, 1 meid, 2 paarden, 1 veulen, 5 koeien, 1 rund, 2 kalveren en vier varkens. 

In 1705 vinden we zijn stiefzoon Peeter Theeus ( 1660-1740 ) op het hof samen met vrouw Maria Anna van Bever, dochter van de pachter van het Hof te Hamme, met wie hij in 1695 was gehuwd. 

In 1742 komt zoon Franciscus Theeus ( 1706-1772 ) op het pachthof. Hij was het jaar voordien met Catharina Vleerackers uit Humbeek getrouwd.  Hij verhuurt, mits toestemming van de Orde, een aantal kavels aan zijn zus Elisabeth. In 1743 worden de goederen van Peter en Maria Anna verdeeld onder de acht kinderen.  Uit de haardtelling anno 1747 leren we dat ze 2 knechten hadden, 2 meiden, 5 paarden, 3 veulens, 6 koeien, 5 runderen, 4 kalveren, 2 varkens, twee haarden en een oven en anderhalve ploeg.  In 1748 moest hij hand- en spandiensten verrichten voor de Franse bezetter ; een wagen met vierspan , met hout geladen, van Mechelen naar Bergen op Zoom, karren met haver van Brussel naar Leuven, hooi naar Namen, meel naar Brussel, hooi en klaveren voor de paarden van de soldaten die bij Adriaan Stallaert gelogeerd lagen. Hij gaf onderdak aan 16 cavailliers en 18 soldaten. 

1755theeus.JPGIn 1755  wordt nogmaals een pachtcontract opgemaakt waardoor Franciscus 63 bunder 1 dagwand 68 roeden land in huur nam samen met" ..... eene groote vyver met alle andere vyvers gelegen ontrent ende rontsomme vs. Pachthoff..." 13 bunder hiervan verhuurde hij door aan andere pachters, hij betaalt daarvoor 1000 gulden aan de Commanderij.  

In 1767 is Franciscus nog altijd pachter en wordt het gehele pachthof als onderpand gegeven aan Sieur van Ertborn die een lening van 12.000 gulden voorschiet aan de Orde van Pitsenborg " ....... eene schoone ende welbehuysde pachthoeve met alle de edificien, hoven, landen, weyden, bosschen, hautwasschen, plantagien gestaen ende gelegen onder de parochien van meusseghem, rossem ende impden daer actuelyck als pachter op woont francis theeus … groot over de vyff en dertigh bunderen … in besit van vs. commanderye van over honderde jaere ..... "

Na Franciscus gaat de pacht naar zijn dochter Catharina Theeus ( 1751-1839 ) die te Meuzegem in 1773 was gehuwd met Franciscus de Keersmaecker ( 1728-1813 ). Gedurende de woelige Franse tijd wordt Franciscus meermaals opgevorderd om met zijn wagen , bespannen door vier paarden , vrachten te voeren naar Doornik, Mons en Valenciennes.  Wanneer op 26 06 1794 notaris Caroly uit Brussel samen met de burgemeester, een schepen en de griffier van Wolvertem bij hem zijn voorraden komen opmeten en zijn veestapel komen tellen verklaart hij 12 personen te moeten onderhouden en 22 bunder land, 8 bunder weide en 8 bunder bos te bewerken.

11.jpgIn zijn schuur heeft hij als opbrengst liggen : 150 sister tarwe, 100 s koren, 5 s gerst, 20 s sloorzaad, 10 s boekwei, 50 s haver, 80 pond hop, 9000 p hooi en 22000 bussels stro.    Hij bezit 5 paarden, 2 veulens, 9 koeien, 2 vaarzen, 3 kalveren, 6 varkens en twee wagens.  Die 80 pond hop zijn waarschijnlijk bedoeld voor de brouwerij van het Hof.

Tot 1790 blijft Franciscus er pachter maar enkele jaren later verhuizen ze naar Brussel waar beiden overlijden.

In 1796 is er een nieuwe pachter, Petrus Antonius Verlinden ( 1754 -1815 )  die in 1788 huwt met Catharina van Heymbeeck ( 1756-1793 ) dochter van Elisabeth Theeus.

 

1789 ...... Franse revolutie ..... alle kerkelijke goederen worden door de Franse Overheid aangeslagen om openbaar verkocht te worden .pts.JPG

 

 

  

Proces verbaal : " t Hof te Meuseghem , omvattende een pachterswoning, kamers, kelders, zolder, koestallen en paardenstallen grenzende aan het logeerverblijf, gebouwd in steen en het dak bedekt met stro, schuren, stallen en bakoven in leem en het dak bedekt met stro, aan de vier kanten omringd door een gracht van 5 voet breed en staande op 7 dagwanden grond ...... 44 bunder 1 dagwand en 86 roeden land, bos en weide ..... .jaar 1250 pond ....."

De "bail" liep van 18 01 1794 voor 3-6-9 jaar aan 600 gulden per jaar.  De huurder was toen Antonius de Cock ( 1762-1843 ). Hij werd in 1797 burgemeester van Meuzegem tot in 1811 toen de gemeente werd samengevoegd met de gemeente Wolvertem De eerste zitting van verkoop van het hof had plaats op 26.juli 1798 . Het hof bestaande uit 15 kavels werd aangeboden met de 950 bomen inbegrepen voor 3/4e van de geschatte waarde zijnde 20965 gulden (omrekening van ponden). Niemand deed enig bod zodat een tweede zitdag werd ingesteld op 05 08 1798 waarop definitief zou worden verkocht aan de meest biedende.  Het zijn Antonius Kröfs en P.A. Delannoy, beiden uit Zemst, die met een bod van 540.000 frank kopen in naam van Jacques Delannoy uit Brussel die de nieuwe eigenaar wordt. 

hof te meuzegem 3.JPG

 

Het hof verandert voor 1816 terug van eigenaar, want een zekere Emmanuel Meyer, een Brusselse rentenier, verhuurt het hof terug aan Antonius de Cock die inmiddels gehuwd is met Maria de Keersmaecker.

 

 

NB19032 DeBie à deCock1825 (2).jpg

 

 

 

In 1825 verandert het hof weer van eigenaar.  Isidore Deby, grondeigenaar uit Brussel verhuurt aan Antonius het hof te Meuzegem in 7 partijen :   

1. het pachthof zelf op 1 bunder 89 r 44 ellen Hollandse maat.

2. 37 b 23 r 81 e land bos en weide te Meuzegem

3. 2 b 61 r 46 e land te Meuzegem 

4. 3 b 73 r 19 e land onder Meuzegem 

5. 6 b 72 r 23 e land onder Wolvertem 

6. 4 b 67 r 16 e land en weide onder Steenhuffel 

7. 28 r 43 e land onder Ossel 

hof te meuzegem 4 1833.JPG

 

Het Hof te Meuzegem komt in een desolate toestand. Antonius had intussen in 1830 in Brussegem "het Torenhof" gekocht en liet de pacht in Meuzegem over aan zijn zoon Jacobus Jan.  

Volgens de kadastrale atlas zag het hof van Pitsenburg er in 1833  zo uit.

  

 

Twee jaar later worden  de hoeve en de stallingen met de grond gelijk gemaakt.   Op een kaart bijgevoegd bij een acte uit 1835 is niet het minste spoor van het Hof terug te vinden.  In 1848 is er een verdeling van de gronden en in 1852 is er een verkoop door de erfenamen de Bie. Adolphe Judo de Bie, rentenier, verkoopt aan Nicolas François De Cock, rentenier uit Brussel.  

Dan komen de gronden in eigendom van August François De Cock die er een huis laat bouwen. Petrus Josephus Stallaert van het nabijgelegen Hof ’t Eiksken bezit het huis in jaarschaar en maakt er samen met de grond gebruik van.  

Rond 1920 komt de familie Stuyck uit Oppem zich hier vestigen. Zij hebben er een huis, werkhuis , een smidse en een herberg.

meuzegem-luchtfoto.jpg

00:56 Gepost door email : willempy@skynet.be | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.